Program 500 + a egzekucja

Ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci z dnia 11 lutego 2016 r. tzw. ustawy 500 + wprowadziła zmianę w przepisach kodeksu postępowania cywilnego dotyczących postępowania egzekucyjnego. Wyłączyła mianowicie spod egzekucji świadczenie wychowawcze przyznawane tą ustawą.

Pojawiły się jednak głosy, że taki zapis to za mało aby mówić o bezpieczeństwie środków z programu 500 + przed zajęciem komorniczym ponieważ komornik zajmujący rachunek bankowy nie ma wpływu na to co się na tym rachunku znajduje, a bank który taki rachunek prowadzi, może taką okoliczność przeoczyć.

Wychodząc na przepis temu niebezpieczeństwu, Krajowa Rada Komornicza, instytucja zrzeszającą wszystkich komorników w Polsce, w dniu 5 kwietnia 2016 r. podjęła uchwałę (http://www.komornik.pl/wp-content/uploads/2016/04/1542.V.pdf) aby w pouczeniach do zajęć rachunków bankowych dopisać następującą klauzulę:
„Komornik poucza, że w przypadku gdy na zajęty rachunek bankowy wpływa świadczenie wychowawcze w rozumieniu ustawy z dnia 11 lutego 2016 o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. 195) zajęcie ulega ograniczeniu w ten sposób, że kwota świadczenia wychowawczego nie podlega przekazaniu”.

Pierwszy wyrok – program 500 +

W swoim ostatnim wpisie z dnia 18 kwietnia 2016 r. wskazałam, że wypłacane od 1 kwietnia 2016 r. świadczenie wychowawcze może wpłynąć na wysokość alimentów przyznawanych przez sądy.

Okazało się, że nie trzeba było długo czekać na pierwszy wyrok w tego typu sprawie. Jak donosi wczorajszy „Dziennik Gazeta Prawna” świadczenie przyznawane w ramach tzw. programu 500+ stało się powodem wydania negatywnego wyroku przed sądem w Rzeszowie, gdzie matka domagała się podwyższenia alimentów. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że „matka może złożyć wniosek o przyznanie świadczenia w ramach rządowego programu 500 +”.

źródło: http://wiadomosci.onet.pl/kraj/dziennik-gazeta-prawna-swiadczenie-500-plus-oznacza-nizsze-alimenty/ylcd3p

autor: Joanna Jędrzejewska, radca prawny w Kancelarii Adwokacko-Radcowskiej Kacprzak Kowalak Sp. p. w Poznaniu, http://www.kacprzak.pl/prawo-rodzinne

Program 500 + a alimenty

Artykuł 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi, że w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.

Przepis ten może mieć ważne znaczenie w kontekście ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci z dnia 11 lutego 2016 r. tzw. ustawy 500 +, która weszła w życie w dniu 1 kwietnia 2016 r. Ustawa ta przewiduje przyznanie świadczenia wychowawczego w kwocie 500 zł na drugie i kolejne dziecko, a po spełnieniu kryteriów dochodowych również na pierwsze dziecko.

Zmianą stosunków, w którym mowa w zacytowanym wyżej przepisie kodeksu rodzinnego jest niewątpliwie poprawa sytuacji materialnej dziecka, a ta przekłada się na obowiązek alimentacyjny rodzica. Mówiąc innymi słowami – jeżeli dziecku polepsza się sytuacja majątkowa to zobowiązany do alimentów rodzic może wnieść pozew o obniżenie alimentów.

W związku z tym, że ustawa 500 + nie wprowadziła żadnych uregulowań dotyczących tego jaki wpływ ma przyznanie jednemu rodzicowi kwoty 500 zł na dziecko na obowiązek alimentacyjny drugiego rodzica względem tego dziecka, należy poczekać na wypracowanie praktyki orzeczniczej sądów, ostatecznie zapewne Sądu Najwyższego .

Zapewne wielu dłużników alimentacyjnych wystąpi do sądu o obniżenie alimentów argumentując jak to wskazałam wyżej, że te dodatkowe 500 zł to polepszenie się sytuacji materialnej dziecka i jednocześnie zmiana stosunków która uzasadnia żądanie zmiany wyroku odnośnie alimentów.

Nie brak jednak głosów wielu prawników argumentujących, że obowiązek alimentacyjny jest fundamentalnym obowiązkiem rodzica, wyprzedzającym wszystkie inne jego obowiązki i sądy winny zasądzać od zobowiązanego rodzica alimenty „nie oglądając się” na pomoc od państwa. Podnoszony jest też argument, że pomimo braku zmiany przepisu art. 135 § 4 kodeksu rodzinnego, który mówi o tym, że świadczenia z pomocy społecznej lub funduszu alimentacyjnego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów podlegające zwrotowi przez zobowiązanego do alimentacji oraz świadczenia dla rodziny zastępczej nie wpływają na zakres obowiązku alimentacyjnego, sądy powinny ten przepis stosować analogicznie do kwoty 500 zł z tytułu świadczenia wychowawczego.

Miejmy nadzieję, że sądy zdobędą się na salomonowe wyroki w takich sprawach. Inaczej okazać się może, że największym beneficjentem programu 500+ nie będą dzieci, ale rodzice zobowiązani do płacenia alimentów, którym w związku z otrzymaniem przez dziecko kwoty 500 zł zmniejszone zostaną alimenty.

autor: Joanna Jędrzejewska, radca prawny w Kancelarii Adwokacko-Radcowskiej Kacprzak Kowalak Sp. p. w Poznaniu, http://www.kacprzak.pl/prawo-rodzinne